Συμπόσιο (Πλατωνικός διάλογος)

Επι αυτής της παρατήρησης συμπεραίνεται ότι δεν τίθεται θέμα αναχρονισμού από μέρους του Πλάτωνα (πβλ. Το ρήμα διοικίζω που χρησιμοποιεί ο Αριστοφάνης έχει ακριβώς αυτή τη σημασία, «διαλύω πόλη».

Θεωρείται ένα από τα κορυφαία έργα του Πλάτωνα. Ο νεαρός ποιητής Αγάθωνας κέρδισε το βραβείο στα Λήναια το έτος 416 π.Χ., επί άρχοντος Ευφήμου (Αθήν. Ο διάλογος εστιάζει στον θεό Έρωτα και τη θέση του στο δρόμο του φιλοσόφου.

(Θουκ. Στο χωρίο 193α ο Αριστοφάνης μιλώντας για τη διχοτόμηση του πρωταρχικού οργανισμού των ανθρώπων αναφέρει: «νυνὶ δὲ διὰ τὴν ἀδικίαν διῳκίσθημεν ὑπὸ τοῦ θεοῦ, καθάπερ Ἀρκάδες ὑπὸ Λακεδαιμονίων» (XIV, 193a).

Ο μέγας Συκουτρής δεν απορρίπτει την ερμηνεία αυτή, ωστόσο επισημαίνει ότι προσκρούει στη σημασία του ρήματος διοικίζω που συνήθως χρησιμοποιείται για διάλυση πόλεων, όχι συνομοσπονδίας (κοινού). . Την επόμενη μέρα θα ξεκινήσει πρωί-πρωί για να κάνει τις καθημερινές του απασχολίες, μαζί με τον μαθητή του, τον Αριστόδεμο. Το έργο κατανέμεται σε τρία χρονολογικά επίπεδα: το συμπόσιο λαμβάνει χώρα το 416 π.Χ., ενώ η αναδιήγηση του Απολλόδωρου τοποθετείται γύρω στο 400 π.Χ., δεκαέξι χρόνια μετά το γεγονός.

Οι παρευρισκόμενοι αποφασίζουν να περάσουν τη βραδιά όχι με άγριο φαγοπότι, αλλά όμορφα και διαλεκτικά, συζητώντας γύρω από ένα συγκεκριμένο θέμα. 5,2,1 κ.εξ.).

όμως τον αναχρονισμό στο διάλογο Μενέξενος), απλώς τα πρόσφατα γεγονότα του 385 επανέφεραν στη μνήμη του συγγραφέα το μακρινό εκείνο ιστορικό γεγονός, το οποίο και τοποθετεί στο στόμα του Αριστοφάνους. 217α).

Το Συμπόσιο είναι ένας από τους Σωκρατικούς διαλόγους του αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου Πλάτωνα, μαθητή τού Σωκράτη. Στο συμπόσιο πήραν μέρος ο Αριστόδημος, ο Φαίδρος, ο Αγάθωνας, ο γιατρός Ερυξίμαχος, ο Παυσανίας, ο Αριστόδημος, ο Αριστοφάνης, ο Αλκιβιάδης και αργότερα ο Σωκράτης, ο οποίος αρχικά δίσταζε να παρευρεθεί και περίμενε έξω από την πόρτα ακούγοντας τα λεγόμενα.

Την επόμενη μέρα όμως κάλεσε σε συμπόσιο όλους τους εξέχοντες άνδρες της αριστοκρατικής τάξης της Αθήνας, επειδή την προηγούμενη μέρα δεν είχαν μπορέσει να παρευρεθούν στην γιορτή. Η τελευταία επισήμανση είναι απαραίτητη, όταν αντιπαραβάλουμε την προηγηθείσα εξήγηση του χωρίου 193α με την εξήγηση που προτάθηκε από τον πολύ Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, κατά την οποία ο Αριστοφάνης αναφέρεται στη διάλυση της Αρκαδικής Συνομοσπονδίας από τους Σπαρτιάτες, το 418 π.Χ.

Έλλ. Αιτία της επιθετικής κίνησης των Σπαρτιατών ήταν ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Μαντίνειας στην αντιλακωνική πολιτική στην Αρκαδία, υπό τη στενή επιρροή του Άργους ή/και των Αθηνών. Οι Σπαρτιάτες υποχρέωσαν τους κατοίκους να κατανεμηθούν σε 4 ή 5 κώμες διασπώντας την ενιαία κρατική τους οντότητα και εξαλείφοντας το οχυρωμένο τους κέντρο (Ξενοφ.

Η πρόσφατη ιστορική συγκυρία μας οδηγεί να ταυτίσουμε τον υπαινιγμό αυτό με την κατάλυση των τειχών της Μαντίνειας από τους Σπαρτιάτες το 385 π.Χ. Μόνον ο Σωκράτης παραμένει νηφάλιος, αν και πίνει περισσότερο από τους άλλους.

Η χρονολόγηση αυτή τεκμηριώνεται με καθαρά ενδοκειμενικά στοιχεία, και δη μέσω μίας αναχρονιστικής αναφοράς του Αριστοφάνους σε ιστορικό γεγονός που συνετελέσθη το 385 π.Χ., στην κατάλυση των τειχών της Μαντίνειας από τους Σπαρτιάτες. 5, 81).

Το θέμα του συμποσίου είναι λοιπόν η αναζήτηση της υφής του έρωτα: «τι είναι ο έρωτας;» Σχεδόν ολόκληρος ο διάλογος είναι σε μορφή αφήγησης από τον Απολλόδωρο στον Εταίρο, έναν φίλο του στον δρόμο για την Αθήνα. Η πρώτη μας επαφή με τον Σωκράτη γίνεται στο ενδιάμεσο του κειμένου, τη στιγμή που αυτός εμφανίζεται στο συμπόσιο.

Τέλος ο χρόνος συγγραφής του Συμποσίου εντοπίζεται χρονολογικώς, κατά την κρίση της πλειοψηφίας των ειδικών επί του θέματος φιλολόγων, στα 385 π.Χ. Ο Απολλόδωρος άκουσε τη συζήτηση από τον Αριστόδημο, ο οποίος συμμετείχε στο συμπόσιο, και πιθανότατα ο Πλάτωνας έλαβε γνώση των λεγομένων από τον αδερφό του ή από τον ακατονόμαστο φίλο. Η συζήτηση συνεχίζεται όλη τη νύχτα, και με άφθονο φαγητό και κρασί.

 
?>